NEWBIE ICUTra cứu nhanh
Trang chủ›Thư viện›Thuốc
Thuốc · Thuốc tim mạch

Amiodaron trong cấp cứu và hồi sức tim mạch

Amiodaron là thuốc chống loạn nhịp có tác động trên nhiều kênh ion, thường được xếp chủ yếu vào nhóm III Vaughan–Williams. Thuốc kéo dài điện thế hoạt động và thời kỳ trơ, đồng thời có thêm tác dụng chẹn kênh natri, calcium và beta giao cảm

THỜI GIAN ĐỌC
7phút
CẬP NHẬT
2026-08-14
PHẠM VI
Tham khảo lâm sàng
HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH7 phút đọc

Amiodaron trong cấp cứu và hồi sức tim mạch

Định nghĩa và tổng quan

Amiodaron là thuốc chống loạn nhịp có tác động trên nhiều kênh ion, thường được xếp chủ yếu vào nhóm III Vaughan–Williams. Thuốc kéo dài điện thế hoạt động và thời kỳ trơ, đồng thời có thêm tác dụng chẹn kênh natri, calcium và beta giao cảm. Trong hồi sức, amiodaron tĩnh mạch chủ yếu được dùng cho rung thất/nhịp nhanh thất vô mạch (VF/pVT) kháng sốc và một số loạn nhịp thất có mạch. Nhãn thuốc tĩnh mạch chỉ định khởi trị hoặc dự phòng VF tái phát và nhịp nhanh thất (VT) không ổn định huyết động kháng trị liệu khác [1].

Amiodaron không thay thế sốc điện, CPR chất lượng cao hoặc điều trị nguyên nhân đảo ngược. AHA 2025 xếp amiodaron hoặc lidocain ở mức “có thể cân nhắc” cho VF/pVT không đáp ứng khử rung; bằng chứng chưa chứng minh chắc chắn lợi ích sống còn chung đến xuất viện [2,3].

Bối cảnh sử dụng và yếu tố nguy cơ

Các tình huống thường gặp gồm VF/pVT kháng sốc, VT đơn dạng tái diễn, cơn bão điện học và một số trường hợp rung nhĩ khi chiến lược kiểm soát nhịp phù hợp. Người cao tuổi, suy tim, nhịp chậm, block dẫn truyền, bệnh gan, rối loạn kali/magnesium, QT dài và dùng đồng thời thuốc kéo dài QT có nguy cơ biến cố cao hơn.

Trước khi dùng phải phân biệt người bệnh vô mạch với còn mạch, và nếu còn mạch phải xác định có bất ổn huyết động hay không. Đau ngực thiếu máu cục bộ, tụt huyết áp, sốc, phù phổi cấp hoặc rối loạn ý thức do nhịp nhanh là chỉ định sốc điện đồng bộ ngay; không trì hoãn để truyền amiodaron [2].

Sinh lý bệnh có ý nghĩa thực hành

Ức chế dòng kali làm kéo dài tái cực và QT; ức chế kênh natri làm chậm dẫn truyền; tác dụng chẹn beta và kênh calcium làm chậm nút xoang/nút nhĩ–thất. Cơ chế đa kênh giúp thuốc có phổ rộng nhưng giải thích các độc tính quan trọng: nhịp chậm, block, hạ huyết áp, kéo dài QT và hiếm khi xoắn đỉnh.

Hạ huyết áp khi dùng tĩnh mạch liên quan tốc độ truyền và tá dược; xử trí đầu tiên thường là giảm tốc độ hoặc ngừng truyền, đánh giá thể tích tuần hoàn và hỗ trợ huyết động [1]. Amiodaron tích lũy mô và có thời gian bán thải rất dài khi dùng kéo dài, nên độc tính phổi, gan, tuyến giáp, mắt, da và thần kinh có thể xuất hiện muộn; một liều cấp cứu không loại bỏ nhu cầu ghi nhận phơi nhiễm và theo dõi nếu tiếp tục điều trị.

Đánh giá trước khi dùng

  1. Xác nhận nhịp trên monitor và ECG 12 chuyển đạo nếu người bệnh còn mạch; kiểm tra mạch trực tiếp khi nghi VF/pVT.
  2. Đánh giá dấu bất ổn và chuẩn bị sốc điện; gắn điện cực khử rung trước khi truyền trong VT nguy cơ cao.
  3. Tìm và sửa các nguyên nhân đảo ngược: thiếu oxy, thiếu máu cục bộ, toan máu, hạ/tăng kali, hạ magnesium, hạ thân nhiệt, thuốc độc và bệnh cấu trúc tim.
  4. Rà soát QTc, nhịp chậm/block, suy tim, gan, phổi, tuyến giáp và các thuốc kéo dài QT hoặc làm chậm dẫn truyền.
  5. Kiểm tra kali, magnesium, creatinine, men gan; không chờ xét nghiệm nếu đang hồi sức ngừng tuần hoàn.

Điều trị và sử dụng an toàn

Liều người lớn theo tình huống

Tình huốngLiều tham khảoĐiểm an toàn
VF/pVT kháng sốc300 mg IV/IO bolus; có thể thêm 150 mg [3]Không làm gián đoạn ép tim; tiếp tục khử rung theo thuật toán
VT có mạch cần truyền150 mg trong 100 mL D5W trong 10 phút; sau đó 1 mg/phút trong 6 giờ, rồi 0,5 mg/phút [1]Dùng bơm truyền, theo dõi liên tục; liều khoảng 1.000 mg/24 giờ đầu
Cơn đột phá VF/VT không ổn định trong khi truyềnCó thể lặp lại tải 150 mg/10 phút theo nhãn [1]Đánh giá lại sốc điện và nguyên nhân đảo ngược

Hai phác đồ trên không hoán đổi cho nhau: 300 mg bolus thuộc thuật toán ngừng tuần hoàn; người bệnh còn mạch thường nhận 150 mg truyền trong 10 phút để hạn chế tụt huyết áp [1,3].

Nguyên tắc chọn thuốc

AHA 2025 không khẳng định amiodaron ưu việt hơn lidocain trong VF/pVT kháng sốc [2]. Thử nghiệm ALPS trên ngừng tim ngoại viện kháng sốc không cho thấy amiodaron hoặc lidocain cải thiện có ý nghĩa thống kê sống còn chung đến xuất viện so với placebo; vì vậy ưu tiên vẫn là CPR, khử rung sớm và xử trí nguyên nhân [5]. Trong VT có mạch, lựa chọn thuốc phụ thuộc kiểu nhịp, QT, huyết động, bệnh cấu trúc tim và chuyên gia tim mạch [4].

Không tiêm nhanh phác đồ 150 mg cho người còn mạch. Tránh phối hợp không cần thiết với sotalol, macrolid, fluoroquinolon, thuốc chống loạn thần hoặc thuốc khác kéo dài QT. Khi chuyển sang dùng kéo dài, phải rà soát tương tác với warfarin, digoxin và statin; chỉnh liều/giám sát theo nhãn từng thuốc.

Theo dõi và tiên lượng

  • Liên tục ECG, huyết áp, SpO2; theo dõi QTc, QRS, PR, nhịp chậm và block.
  • Duy trì kali và magnesium trong giới hạn bình thường, thường ưu tiên phía cao của bình thường ở người có loạn nhịp thất.
  • Theo dõi vị trí truyền vì viêm tĩnh mạch; ưu tiên đường trung tâm khi truyền kéo dài/nồng độ cao theo quy trình cơ sở [1].
  • Nếu tiếp tục quá giai đoạn cấp: men gan, TSH, triệu chứng phổi, tương tác thuốc và chỉ định điều trị phải được đánh giá định kỳ.

Tiên lượng phụ thuộc chủ yếu vào thời gian khử rung, chất lượng CPR, nguyên nhân VT/VF và tổn thương cơ tim. Kiểm soát được nhịp bằng amiodaron không đồng nghĩa đã xử lý nguyên nhân; mọi VF/VT không giải thích được cần đánh giá thiếu máu cơ tim, bệnh cấu trúc, điện giải và độc chất.

Khi nào cần chuyển chuyên khoa hoặc nhập viện

Mọi người bệnh cần amiodaron tĩnh mạch vì VT/VF phải được theo dõi tại cấp cứu/ICU hoặc đơn vị tim mạch có telemetry và khả năng sốc điện. Hội chẩn tim mạch–điện sinh lý sớm khi VT tái diễn, cơn bão điện học, nghi bệnh kênh ion, QT dài, bệnh cơ tim, cần triệt đốt hoặc đánh giá máy khử rung cấy được. Chuyển ICU ngay nếu cần truyền liên tục, vận mạch, thở máy, tạo nhịp hoặc có độc tính cơ quan.

Các điểm thực hành quan trọng

  1. Khử rung và CPR là điều trị quyết định trong VF/pVT; amiodaron chỉ bổ trợ.
  2. Liều ngừng tuần hoàn là 300 mg IV/IO rồi 150 mg; không dùng cách này cho người còn mạch.
  3. VT còn mạch bất ổn cần sốc điện đồng bộ, không chờ thuốc.
  4. Phác đồ truyền ở người còn mạch bắt đầu 150 mg/10 phút, rồi 1 mg/phút và 0,5 mg/phút.
  5. Theo dõi tụt huyết áp, nhịp chậm, block và QT kéo dài liên tục.
  6. Tránh amiodaron như lựa chọn thường quy cho xoắn đỉnh do QT dài.
  7. Luôn sửa thiếu oxy, thiếu máu cục bộ, kali, magnesium, toan máu và độc chất.
  8. Nếu tiếp tục dài ngày, phải theo dõi gan, phổi, tuyến giáp và tương tác thuốc.

Tài liệu tham khảo

  1. U.S. National Library of Medicine. Amiodarone hydrochloride injection: prescribing information. DailyMed; updated 2025 Mar 6. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=9772ab48-2ef1-4b9f-9a27-794f3e7e5c7a
  2. American Heart Association. Part 9: Adult Advanced Life Support. 2025 American Heart Association Guidelines for CPR and ECC. https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines/adult-advanced-life-support
  3. American Heart Association. Adult Cardiac Arrest Algorithm. 2025. https://www.heart.org/-/media/CPR-Files/CPR-Guidelines-Files/2025-Algorithms/Algorithm-ACLS-CA-Circular-250620.pdf
  4. Zeppenfeld K, Tfelt-Hansen J, de Riva M, et al. 2022 ESC Guidelines for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death. Eur Heart J. 2022;43(40):3997-4126. doi:10.1093/eurheartj/ehac262. PMID: 36017572. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36017572/
  5. Kudenchuk PJ, Brown SP, Daya M, et al. Amiodarone, lidocaine, or placebo in out-of-hospital cardiac arrest. N Engl J Med. 2016;374(18):1711-1722. doi:10.1056/NEJMoa1514204. PMID: 27043165. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27043165/