NEWBIE ICUTra cứu nhanh
Trang chủ›Thư viện›Thuốc
Thuốc · Thuốc vận mạch và tăng co bóp

Dopamin trong hồi sức: vai trò hiện nay và giới hạn

Dopamin là catecholamine nội sinh và tiền chất của noradrenalin. Tác dụng phụ thuộc liều nhưng không có ranh giới receptor tuyệt đối: liều thấp thiên về thụ thể dopaminergic, liều trung bình tăng β1, còn liều cao tăng α1. Biến thiên giữa ng

THỜI GIAN ĐỌC
6phút
CẬP NHẬT
2026-08-14
PHẠM VI
Tham khảo lâm sàng
HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH6 phút đọc

Dopamin trong hồi sức: vai trò hiện nay và giới hạn

Định nghĩa và tổng quan

Dopamin là catecholamine nội sinh và tiền chất của noradrenalin. Tác dụng phụ thuộc liều nhưng không có ranh giới receptor tuyệt đối: liều thấp thiên về thụ thể dopaminergic, liều trung bình tăng β1, còn liều cao tăng α1. Biến thiên giữa người bệnh lớn, vì vậy không nên dựa vào khái niệm “liều thận–liều tim–liều mạch” như ba vùng tác dụng chắc chắn.

Vai trò của dopamin trong sốc đã thu hẹp. SSC 2026 khuyến cáo noradrenalin thay dopamin làm vận mạch đầu tay trong sốc nhiễm khuẩn với độ chắc chắn cao [1]. Dopamin còn có thể được cân nhắc ngắn hạn trong nhịp chậm có triệu chứng kèm tụt huyết áp khi atropine không hiệu quả, trong khi chuẩn bị tạo nhịp [4].

Bối cảnh sử dụng và yếu tố nguy cơ

Các tình huống có thể cân nhắc:

  • nhịp chậm có triệu chứng với ảnh hưởng huyết động, atropine không hiệu quả và chưa tạo nhịp ngay;
  • sốc kèm nhịp chậm đáng kể khi một thuốc vừa tăng nhịp vừa nâng áp có lợi;
  • một số tình huống đặc biệt theo quyết định chuyên gia khi thuốc ưu tiên không sẵn có.

Tránh hoặc rất thận trọng khi nhịp nhanh, rung nhĩ, ngoại tâm thu/loạn nhịp thất, thiếu máu cơ tim, bệnh mạch ngoại vi, u tủy thượng thận, giảm thể tích chưa sửa, thiếu oxy hoặc toan nặng. Nhãn thuốc chống chỉ định ở người bệnh pheochromocytoma [5].

Sinh lý bệnh có ý nghĩa thực hành

  • Liều thấp có thể tăng lưu lượng thận và bài niệu, nhưng tăng nước tiểu không chứng minh bảo vệ nephron hay cải thiện kết cục.
  • Tác dụng β1 tăng nhịp và co bóp, đồng thời tăng nhu cầu oxy cơ tim và nguy cơ loạn nhịp.
  • Ở liều cao, α1 gây co mạch, tăng hậu tải và nguy cơ thiếu máu chi/tạng.

Đáp ứng thay đổi do dự trữ noradrenalin, tuổi, bệnh nền và tình trạng shock. Vì dopamin thường gây nhịp nhanh hơn noradrenalin, phần tăng cung lượng có thể đến từ tăng nhịp không hiệu quả thay vì tăng thể tích nhát bóp.

Điều trị

Liều tham khảo

Chỉ địnhLiềuGhi chú
Nhịp chậm có triệu chứng, atropine không hiệu quả5–20 mcg/kg/phút, chuẩn độ theo đáp ứng và giảm từ từ [4]Có thể phối hợp/chuẩn bị tạo nhịp qua da; không trì hoãn tạo nhịp khi cần.
Sốc theo nhãn thuốcKhởi 2–5 mcg/kg/phút; nhãn cho phép tăng 5–10 mcg/kg/phút theo đáp ứng, tối đa 50 mcg/kg/phút [5]Mức tối đa của nhãn không phải mục tiêu điều trị; nguy cơ loạn nhịp và co mạch tăng theo liều.

Sửa giảm thể tích, thiếu oxy và toan trước hoặc đồng thời. Truyền bằng bơm qua tĩnh mạch lớn; không pha/chạy cùng bicarbonate vì dopamin bị bất hoạt trong môi trường kiềm [5]. Theo dõi liên tục và giảm dần khi ngừng.

Khi không nên chọn dopamin

  • Sốc nhiễm khuẩn: noradrenalin ưu tiên rõ ràng [1].
  • Sốc tim tụt huyết áp: ACC 2025 xem noradrenalin là lựa chọn hợp lý đầu tiên cho đa số bệnh nhân; dopamin dễ gây nhịp nhanh/loạn nhịp [6].
  • “Bảo vệ thận”: không dùng dopamin liều thấp chỉ để tăng nước tiểu. ROSE-AHF không cho thấy dopamin 2 mcg/kg/phút cải thiện bài niệu tích lũy hay dấu ấn chức năng thận ở suy tim cấp kèm rối loạn chức năng thận [3].

SOAP-II trên 1.679 người bệnh sốc không thấy khác biệt tử vong 28 ngày chung giữa dopamin và noradrenalin, nhưng dopamin gây nhiều loạn nhịp hơn; phân nhóm sốc tim có tín hiệu tử vong cao hơn với dopamin [2]. Phân tích phân nhóm không đủ để định lượng lợi ích/hại cho từng bệnh nhân, nhưng phù hợp với lựa chọn noradrenalin hiện nay.

Theo dõi và biến chứng

  • ECG liên tục, huyết áp và nhịp; đường động mạch khi sốc đáng kể.
  • Tri giác, CRT, nhiệt độ da, mạch ngoại vi, nước tiểu và lactate.
  • Kali, magnesi, glucose, khí máu; sửa yếu tố thúc đẩy loạn nhịp.
  • Đánh giá siêu âm/cung lượng tim nếu huyết áp tăng nhưng tưới máu không cải thiện.
  • Khám vị trí truyền thường xuyên.

Biến chứng gồm nhịp nhanh, loạn nhịp nhĩ/thất, thiếu máu cơ tim, tăng hậu tải, thiếu máu chi/tạng, hoại tử do thoát mạch và tụt huyết áp khi ngừng đột ngột [5]. Khi thoát mạch, nhãn thuốc hướng dẫn tiêm thấm sớm phentolamine 5–10 mg trong 10–15 mL NaCl 0,9% ở người lớn [5].

Khi nào cần ICU hoặc chuyển chuyên khoa

Truyền dopamin cần khu vực có monitor, bơm truyền và khả năng tạo nhịp/xử trí loạn nhịp. Hội chẩn tim mạch khẩn khi block cao độ, thiếu máu cơ tim hoặc cần tạo nhịp tạm thời. Chuyển ICU/shock center nếu sốc tiến triển, nhiều vận mạch, lactate tăng hoặc nghi cần hỗ trợ tuần hoàn cơ học.

Các điểm thực hành quan trọng

  1. Dopamin không còn là vận mạch đầu tay trong sốc nhiễm khuẩn [1].
  2. Không dùng “dopamin liều thận” để phòng hoặc điều trị AKI [3].
  3. Vai trò thực hành còn lại chủ yếu là nhịp chậm có triệu chứng trong lúc chuẩn bị điều trị xác định [4].
  4. Tác dụng theo liều chỉ là tương đối, không có ranh giới receptor cứng.
  5. Dopamin gây loạn nhịp nhiều hơn noradrenalin [2].
  6. Sửa giảm thể tích, thiếu oxy, toan và điện giải trước/đồng thời.
  7. Không chạy cùng bicarbonate hoặc dung dịch kiềm [5].
  8. Theo dõi thiếu máu cơ tim, chi, tạng và thoát mạch.
  9. Không để tăng nước tiểu đánh lừa rằng chức năng thận đã cải thiện.

Tài liệu tham khảo

  1. Prescott HC, Antonelli M, Alhazzani W, et al. Surviving Sepsis Campaign: international guidelines for management of sepsis and septic shock 2026. Intensive Care Med. 2026;52(5):863-936. doi:10.1007/s00134-026-08361-1. PMID: 41870560. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41870560/
  2. De Backer D, Biston P, Devriendt J, et al; SOAP II Investigators. Comparison of dopamine and norepinephrine in the treatment of shock. N Engl J Med. 2010;362(9):779-789. doi:10.1056/NEJMoa0907118. PMID: 20200382. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20200382/
  3. Chen HH, Anstrom KJ, Givertz MM, et al; NHLBI Heart Failure Clinical Research Network. Low-dose dopamine or low-dose nesiritide in acute heart failure with renal dysfunction: the ROSE acute heart failure randomized trial. JAMA. 2013;310(23):2533-2543. doi:10.1001/jama.2013.282190. PMID: 24247300. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24247300/
  4. Wigginton JG, Agarwal S, Bartos JA, et al. Part 9: Adult Advanced Life Support: 2025 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation. 2025;152(16 Suppl 2):S538-S577. doi:10.1161/CIR.0000000000001376. PMID: 41122884. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41122884/
  5. National Library of Medicine. DailyMed: Dopamine hydrochloride in dextrose injection—prescribing information. Updated May 12, 2026. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=08f23f6e-150d-45ea-098e-f2edf64c21a1
  6. Sinha SS, Morrow DA, Kapur NK, Kataria R, Roswell RO. 2025 concise clinical guidance: an ACC expert consensus statement on the evaluation and management of cardiogenic shock. J Am Coll Cardiol. 2025;85(16):1618-1641. doi:10.1016/j.jacc.2025.02.018. PMID: 40100174. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40100174/