NEWBIE ICUTra cứu nhanh
Trang chủ›Thư viện›Huyết động
Huyết động · Hỗ trợ tuần hoàn

Chỉ định hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời

Hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời (temporary mechanical circulatory support, tMCS) dùng thiết bị để duy trì dòng máu và tưới máu trong sốc tim khi điều trị nguyên nhân, dịch có mục tiêu và thuốc vận mạch/inotrope không đủ hoặc gây độc tính.

THỜI GIAN ĐỌC
8phút
CẬP NHẬT
2026-08-14
PHẠM VI
Tham khảo lâm sàng
HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH8 phút đọc

Chỉ định hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời

Định nghĩa và tổng quan

Hỗ trợ tuần hoàn cơ học tạm thời (temporary mechanical circulatory support, tMCS) dùng thiết bị để duy trì dòng máu và tưới máu trong sốc tim khi điều trị nguyên nhân, dịch có mục tiêu và thuốc vận mạch/inotrope không đủ hoặc gây độc tính. tMCS gồm IABP, bơm hỗ trợ LV/RV, thiết bị hai thất và VA-ECMO.

Chỉ định không dựa vào một con số huyết áp hoặc lactate. Quyết định phải tích hợp mức độ và quỹ đạo sốc, kiểu hình thất, nguyên nhân, khả năng hồi phục, nguy cơ thiết bị, năng lực trung tâm và đường ra [1-3].

Nhận diện sốc tim

Định nghĩa thực hành SHARC xem sốc tim là rối loạn tim gây bằng chứng lâm sàng và sinh hóa của giảm tưới máu kéo dài, bất kể huyết áp; huyết áp còn bảo tồn không loại trừ sốc [4].

Gợi ý:

  • chi lạnh/loang da, CRT kéo dài, thiểu niệu, lơ mơ;
  • lactate tăng hoặc không thanh thải, toan chuyển hóa;
  • huyết áp thấp hoặc cần thuốc để duy trì áp lực;
  • cung lượng thấp, sung huyết phổi/tĩnh mạch, áp lực đổ đầy bất thường;
  • siêu âm có suy LV, RV, hai thất hoặc tổn thương cơ học.

Phải phân biệt sốc giảm thể tích, phân bố, tắc nghẽn và sốc hỗn hợp; tMCS tim đơn độc có thể không sửa được giãn mạch nặng hoặc thiếu thể tích chưa kiểm soát.

Phân tầng SCAI và ý nghĩa chuyển tuyến

Giai đoạnMô tả thực hànhHàm ý
A – At riskNguy cơ nhưng chưa sốcTheo dõi và điều trị nguyên nhân
B – BeginningHạ huyết áp/nhịp nhanh nhưng chưa giảm tưới máu rõTheo dõi sát; chuẩn bị kế hoạch nếu xấu
C – ClassicGiảm tưới máu cần can thiệp ngoài bù dịchKích hoạt shock team, đánh giá tMCS
D – DeterioratingXấu đi hoặc không đáp ứng điều trị ban đầuQuyết định nâng cấp/chuyển khẩn
E – ExtremisSuy tuần hoàn tối cấp/ngừng tim sắp xảy ra hoặc đang hồi sứcCứu vãn ngay nếu còn candidacy

SCAI là đánh giá động; chuyển từ C sang D quan trọng hơn nhãn ban đầu. Đồng thuận SCAI 2022 nhấn mạnh phân tầng nối tiếp và yếu tố điều biến ngừng tim [5].

Khi nào nên kích hoạt shock team

Kích hoạt sớm nếu một trong các tình huống sau tồn tại hoặc tiến triển:

  • SCAI C với giảm tưới máu dai dẳng, hoặc bất kỳ SCAI D/E;
  • lactate tăng/không giảm, nước tiểu giảm, tri giác hoặc tưới máu ngoại vi xấu;
  • cần tăng nhanh liều/số thuốc vận mạch–inotrope;
  • sung huyết/phù phổi tiến triển trong khi cung lượng thấp;
  • suy RV, hai thất hoặc biến chứng cơ học;
  • loạn nhịp/thiếu máu cơ tim dai dẳng, sau ngừng tim hoặc sau phẫu thuật tim;
  • cơ sở hiện tại không có can thiệp, phẫu thuật tim hoặc tMCS phù hợp.

ACC 2025 đề xuất đánh giá có cấu trúc trong giờ đầu, sau đó tái đánh giá quỹ đạo và chiến lược trong 24 giờ đầu [1].

Tiêu chí ủng hộ và chống lại tMCS

Ủng hộ

  • Sốc do tim đã xác định hoặc rất có khả năng.
  • Có tổn thương có thể đảo ngược hoặc điều trị xác định.
  • Giảm tưới máu tiếp diễn dù điều trị ban đầu hợp lý.
  • Can thiệp đủ sớm trước tổn thương đa cơ quan không hồi phục.
  • Có thiết bị phù hợp với LV/RV/hai thất và nhu cầu oxy hóa.
  • Có mục tiêu cầu nối: hồi phục, quyết định, can thiệp, LVAD hoặc ghép tim.

Chống lại/khả năng ít lợi ích

  • Không có nguyên nhân hồi phục hoặc lựa chọn điều trị đích.
  • Tổn thương não không hồi phục hoặc bệnh nền giai đoạn cuối.
  • Suy đa cơ quan không hồi phục, sốc kéo dài rất muộn.
  • Nguy cơ chảy máu/mạch/giải phẫu vượt lợi ích của thiết bị dự kiến.
  • Sốc chủ yếu không do tim và chưa điều trị đúng cơ chế.
  • Không có đội ngũ/khả năng theo dõi và xử trí biến chứng.

Không dùng tuổi hoặc lactate đơn độc để loại trừ; cần đánh giá toàn cảnh, frailty và nguyện vọng người bệnh.

Chọn thiết bị theo kiểu hình

Kiểu hìnhHướng lựa chọn
LV suy mức vừa, cần cầu nối ngắn/chèn ép cơ họcIABP ở ca chọn lọc
LV suy nặng, cần giảm tải chủ độngBơm vi trục hoặc bơm nhĩ trái–động mạch nếu giải phẫu phù hợp
RV suy đơn thuần, phổi còn trao đổi khíRVAD
Hai thất suy hoặc kèm suy hô hấp nặngVA-ECMO hoặc hỗ trợ hai thất
VA-ECMO gây LV distensionCân nhắc chiến lược giảm tải LV

Không có thiết bị “mạnh nhất” phù hợp mọi bệnh nhân. Chọn hỗ trợ vừa đủ, ít biến chứng nhất và phù hợp mục tiêu cầu nối [2,3].

Bằng chứng và khác biệt giữa guideline

Nền bằng chứng tMCS không đồng nhất. IABP và VA-ECMO thường quy không cải thiện sống còn trong các thử nghiệm AMI-CS, trong khi DanGer-Shock cho thấy lợi ích 180 ngày của bơm vi trục ở quần thể STEMI-CS được chọn lọc nhưng biến chứng tăng. Vì vậy, hướng dẫn ACS 2025 không khuyến cáo IABP/VA-ECMO thường quy, nhưng xem bơm vi trục là hợp lý ở một số STEMI-CS nặng/kháng trị tại trung tâm có kinh nghiệm [6].

ACC 2025, AHA 2022 và đồng thuận POQI/ERAS 2025 cùng ưu tiên shock team, đánh giá nối tiếp, chọn thiết bị theo kiểu hình và kế hoạch nâng cấp–cai máy; nhiều khuyến nghị dựa trên đồng thuận do thiếu RCT cho từng nguyên nhân [1-3].

Điều trị trước và trong khi chờ chuyển

  • ABC, oxy hóa/thông khí phù hợp; tránh trì hoãn điều trị nguyên nhân.
  • Theo dõi động mạch, ECG, nước tiểu, lactate và siêu âm tim tại giường.
  • Dịch chỉ khi có bằng chứng đáp ứng tiền tải và không sung huyết.
  • Dùng norepinephrine khi cần duy trì áp lực; cân nhắc inotrope nếu cung lượng thấp sau tối ưu tiền tải/áp lực, tại môi trường theo dõi sát [1].
  • Tái tưới máu cấp cứu trong AMI-CS; xử trí biến chứng cơ học, PE, tamponade, loạn nhịp hoặc ngộ độc.
  • Liên hệ trung tâm nhận trước khi đặt thiết bị nếu lựa chọn máy có thể ảnh hưởng vận chuyển/điều trị đích.

Theo dõi đáp ứng và kế hoạch thoát hỗ trợ

Đáp ứng gồm tưới máu, MAP, lactate, nước tiểu, tri giác và chức năng gan–thận cải thiện; giảm nhu cầu thuốc; sung huyết giảm; siêu âm/huyết động tốt hơn. Đánh giá lại ngay sau đặt và nối tiếp.

Ngay khi quyết định tMCS, phải xác định:

  • cầu nối đến điều gì;
  • tiêu chí nâng cấp nếu không đủ hỗ trợ;
  • tiêu chí thử cai;
  • thời điểm đánh giá LVAD/ghép tim;
  • giới hạn điều trị nếu không còn lợi ích.

Các điểm thực hành quan trọng

  1. tMCS dành cho sốc tim có giảm tưới máu, không phải chỉ vì huyết áp thấp.
  2. Phân tầng SCAI và theo dõi quỹ đạo; C chuyển D là báo động quan trọng.
  3. Kích hoạt shock team trước khi suy đa cơ quan không hồi phục.
  4. Xác định LV, RV hay hai thất suy và có cần hỗ trợ oxy hóa.
  5. Mọi chỉ định cần một mục tiêu cầu nối và đường ra rõ.
  6. Không có thiết bị phù hợp cho mọi kiểu sốc.
  7. Bằng chứng RCT khác nhau theo máy và quần thể; không ngoại suy tùy tiện.
  8. Điều trị nguyên nhân không được trì hoãn bởi quá trình đặt tMCS.
  9. Chuyển trung tâm sớm thường quan trọng hơn cố tối đa hóa thuốc tại cơ sở thiếu năng lực.

Tài liệu tham khảo

  1. Sinha SS, Morrow DA, Kapur NK, Kataria R, Roswell RO. 2025 concise clinical guidance: an ACC expert consensus statement on the evaluation and management of cardiogenic shock. J Am Coll Cardiol. 2025;85(16):1618-1641. doi:10.1016/j.jacc.2025.02.018. PMID: 40100174. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40100174/
  2. Geller BJ, Sinha SS, Kapur NK, et al. Escalating and de-escalating temporary mechanical circulatory support in cardiogenic shock: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2022;146(6):e50-e68. doi:10.1161/CIR.0000000000001076. PMID: 35862152. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35862152/
  3. Grant MC, Kanwar MK, Spelde AE, et al. Temporary mechanical circulatory support in cardiogenic shock: executive summary of the joint consensus reports of the PeriOperative Quality Initiative and the Enhanced Recovery After Surgery Cardiac Society. Ann Thorac Surg. 2025;120(2):194-201. doi:10.1016/j.athoracsur.2025.03.024. PMID: 40185355. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40185355/
  4. Waksman R, Rogers T, Torguson R, et al. Standardized definitions for cardiogenic shock research and mechanical circulatory support devices: scientific expert panel from the Shock Academic Research Consortium (SHARC). Circulation. 2023;148(14):1113-1126. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.123.064527. PMID: 37782695. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37782695/
  5. Naidu SS, Baran DA, Jentzer JC, et al. SCAI SHOCK stage classification expert consensus update: a review and incorporation of validation studies. J Soc Cardiovasc Angiogr Interv. 2022;1(1):100008. doi:10.1016/j.jscai.2021.100008. PMID: 39130139. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39130139/
  6. Rao SV, O'Donoghue ML, Ruel M, et al. 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI guideline for the management of patients with acute coronary syndromes. J Am Coll Cardiol. 2025;85(22):2135-2237. doi:10.1016/j.jacc.2024.11.009. PMID: 40013746. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40013746/